Praktijkvoorbeelden in het land
Op diverse plekken in Nederland zijn initiatieven gestart die passen bij de omgeving en die succesvol worden uitgevoerd. Een aantal van deze projecten vindt u hieronder beschreven. Ter inspiratie voor uw eigen praktijk en patiënten. Uitgebreide omschrijvingen treft u hier aan. (www.nisb.nl/ketenaanpak).
Klik op onderstaande onderwerpen om meer te lezen.
Big!Move in Amsterdam en Utrecht
Van Klacht tot Kracht in Rotterdam
Tevens zijn er in praktijkvoorbeelden beschreven in het project 'De Nieuwe Praktijk'. Deze voorbeelden zijn behouden op de website van de LHV. Hier vindt u de voorbeelden, gegroepeerd op thema. De praktijkvoorbeelden bevatten ook de documenten en checklists die uw collega's gebruiken.
Medisch Centrum Overhoven-Hoogveld in Sittard biedt ruimte aan verschillende maatschappen, onder meer van huisartsen en fysiotherapeuten. Een van de fysiotherapeuten ontwikkelde een collectief plan om de leefstijl van mensen met diabetes en/of COPD in de leeftijd van veertig tot zeventig jaar. Via de huisarts worden patiënten doorverwezen voor beweegtests. Afhankelijk van dit resultaat wordt een beweegactiviteit samengesteld.
Fysiogym is al enige tijd bezig met beweegprojecten gericht op COPD-patiënten of mensen met diabetes. Via de huisartsen wierf ze deelnemers voor deze projecten. Maar fysiogym richt zich ook op moeilijker bereikbare doelgroepen, zoals bijvoorbeeld een groep Syrische vrouwen. Deze groep heeft een dreigend overgewicht en daardoor een verhoogd risico op diabetes of een chronische ziekte. Een aanpassing van hun leefstijl met onder andere meer beweging is voor hen dan ook hard nodig.
Kijk op www.fysiogym.nl voor meer informatie
Big!Move in Amsterdam en Utrecht
In de wijk Venserpolder in Amsterdam Zuid-Oost en in Utrecht Overvecht loopt het project Big!Move, ontwikkeld door een huisarts en fysiotherapeut gezamenlijk. De aanpak werkt heel motiverend en brengt inactieve patiënten, ongeacht welke aandoening, werkelijk in beweging. Centraal staat dat deelnemers plezier in bewegen ontwikkelen. De nadruk ligt niet op de kwaal, maar op de beweegmogelijkheden en het beweegplezier.
Informatie over het project in Venserpolder (www.bigmove.nu/)
Zorgcentrum Orion vond dat er meer gerichte zorg nodig was voor diabetespatiënten en mensen met een verhoogd risico op diabetes. Vooral bij deze laatste groep ontbreekt vaak de beweging. De uitslag van de zelf ontwikkelde beweegmeter kan een huisarts of praktijkondersteuner een patiënt naar een beweegconsulent doorsturen. De patiënt krijgt een passend beweegaanbod, individueel en in groepsverband.
Op www.nisb.nl/ketenaanpak vindt u meer informatie over dit project.
Van Klacht naar Kracht in Rotterdam
Dit project richt zich op mensen met overgewicht of met psychosomatische en depressieve klachten. Verandering van leefstijl, met vooral meer beweging, kan voorkomen dat beginnende klachten uitgroeien tot ernstiger aandoeningen. Vaak komen deze mensen niet tot een andere leefstijl. In dat geval kan de huisarts iemand doorverwijzen naar een leefstijladviseur. Dat kan een fysiotherapeut zijn, maar ook een
praktijkassistent of een diëtiste. De kracht van de aanpak is dat de gezondheidscentra bewust gebruik maken van bestaand beweegaanbod.
Op de website van het project vindt u niet alleen meer informatie over het project, maar ook over de aangesloten professionals, een forum, het VKnK-dossier en ervaringen van deelnemers.
Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de gezondheid. Bewegen geeft mensen een tevreden gevoel. Dit geldt voor gezonde mensen maar nog meer voor mensen met een chronische ziekte of handicap. Voor een groot aantal aandoeningen is het positieve effect van bewegen wetenschappelijk vastgesteld. Dit geldt voor o.a diabetes, osteoporose, hypertensie, rugklachten. Maar ook bij aandoeningen als depressie en angststoornissen zijn er sterke aanwijzingen voor een positief effect.
Huisartsen geven dagelijks aan hun patiënten het advies om meer te bewegen. Wanneer dit echter niet gekoppeld is aan een concreet voorstel is dit een zinloos advies. Net als bij het uitschrijven van een recept voor medicijnen moet ook het bewegingsrecept concreet en duidelijk omschreven zijn. Om dit te realiseren is het project 'Bommelerwaard Beweegt' ontwikkeld. Lees verder >>
De Ketenaanpak bestaat uit een voorbereidingsperiode en vervolgens vier stappen. Tijdens de voorbereiding wordt een projectgroep samengesteld. Er wordt een projectplan geschreven en afspraken worden gemaakt over welke professional wat doet op welk moment binnen de keten. De stappen voor de patiënt zijn achtereenvolgens: Definitieve toeleiding naar externe beweegaanbieders
Instrumenten tijdens de voorbereiding
De leefstijlconsulent
Deze heeft als taak een actieve en gezonde leefstijl te stimuleren en de ontwikkelen op het leefstijlgebied te volgen. De complete functiebeschrijving van de leefstijlconsulent staat hier
Stroomschema
In het stroomschema staan alle stappen genoemd zoals die bij het Gezondheidscentrum Ommelanden worden genomen ter preventie van diabetes. Het is bedoeld als voorbeeld en begint bij het informeren van bewoners en toont alle stappen tot een jaar na het behandelplan.
Ook de verwerking van gegevens komt uitgebreid aan bod.
Fitscoreformulier
Met deze vragenlijst moet duidelijk worden met welke bewegingen en handelingen de deelnemers moeite hebben. Dat varieert van opstaan uit bed tot tien kilometer fietsen. De vragen moeten ingevuld worden voordat met de training begonnen kan worden en na de laatste training.
Beide uitslagen worden vergeleken, zodat de begeleiding en het vervolg hierop afgestemd kan worden. Klik hier.
Vragenlijst Intrinsic Motivational Inventory IMI Nederlands
De vragen op deze lijst gaan over de motivatie, het plezier en de inzet om te bewegen. Klik hier.
Instrumenten bij stap 1 - De huisarts schrijft een beweegrecept uit
Pace vragenlijst NISB
Dit formulier stelt vragen aan de deelnemer om het niveau van de lichamelijke activiteiten te bepalen. Het probeert ook te achterhalen wat de beweegactiviteit beïnvloedt en geeft tips om actief te blijven.
Voorbeeld patiëntenfolder Big!Move Utrecht
Big!Move is een bewegingsprogramma onder professionele begeleiding. In Utrecht Overvecht wordt dit project succesvol uitgevoerd. De folder beschrijft de inhoud van het programma en informeert over de deelname en kosten. Klik hier.
Instrumenten bij stap 2 - Bewegen onder begeleiding in de eerste lijn
Voorbeeld logboek Zorg voor Bewegen Sittard
In dit beweeglogboek voor diabetes- en COPD-patienten, kan de deelnemer bijhouden op welke dag welke afspraken met een zorgverlener gepland zijn. Ook worden in het logboek de medicatie, het beweegadvies, de onderzoeksuitslagen en testresultaten per zorgverlener verzameld. Klik hier.
Informatiecursus Counseling for Exercise
Counseling for Excercise is een gesprekstechniek die ingezet wordt om het gedrag van een deelnemer die niet gemotiveerd is om te veranderen, te beïnvloeden. Naast gesprekstechnieken, wordt ook gewerkt met rollenspelen om de persoonlijke doelen te bereiken. Klik hier.
Voorbeeld ICF vragenschema objectief Big!Move Amsterdam
Met dit vragenschema worden de functies, activiteiten, participatie in de maatschappij, externe factoren en de persoonlijke factoren in kaart gebracht. Met de uitkomsten kan een persoonlijk beweegprogramma worden samengesteld. Klik hier.
Fittest
Met deze test kan de gezondheidstoestand van een persoon worden getest. Het resultaat van de test kan leiden tot adviezen op het gebied van preventie en beweegadviezen. Er wordt onder andere gekeken naar de bloeddruk, cholesterol, vetpercentage, gewicht, lenigheid, kracht en conditie. De test duurt ongeveer 45 minuten en kost 45 euro. Klik hier.
Voorbeeld nieuwsbrief NISB
De NISB nieuwsbrieven beschrijven en benoemen zoveel mogelijk projecten en activiteiten die in het land plaatsvinden en houden u op de hoogte van de resultaten. Ook ontwikkelingen op landelijk, provinciaal en gemeentelijk beleidsniveau worden in deze nieuwsbrieven genoemd.
Voorbeeld nieuwsbrief
De BeweegKuur is een project van het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen (NISB) in samenwerking met acht partners uit de zorg. Het start met een beweegrecept van de huisarts als bij de patiënt geconstateerd wordt dat er een (verhoogd risico op) diabetes type 2 is. Door de samenwerking met verschillende partijen uit de eerstelijnszorg wordt de deelnemer vervolgens op professionele manier begeleid en ondersteund naar een actievere leefstijl.
De BeweegKuur wordt financieel ondersteund met een subsidie van het ministerie van VWS.
Waarom is de Beweegkuur ontwikkeld?
De groep mensen die diabetes type II ontwikkelt, wordt steeds groter. Er is een voorspelling dat het aantal personen met diabetes tussen 2005 en 2025 met een derde toeneemt (32,5 procent). Het kabinet wil dat dit slechts 15% is. Ze heeft het NISB gevraagd samen met de partnerorganisaties en inhoudsdeskundigen hiervoor een methode te ontwikkelen. Dat is de BeweegKuur geworden.
Waaruit bestaat de BeweegKuur?
De kuur bestaat in het kort uit de volgende fases:
- De huisarts schrijft de BeweegKuur voor aan een cliënt met (een hoog risico op) diabetes type 2. Een leefstijladviseur (meestal de praktijkondersteuner) bepaalt in een gesprek of de deelnemer eerst een beweegprogramma zou moeten volgen, of dat de deelnemer deze startfase kan overslaan
- De leefstijladviseur bespreekt de wensen en behoeften met de deelnemer en samen ontwerpen ze een persoonlijk beweegprogramma, afhankelijk van de sociale context en de motivatie.
- De deelnemer voert het persoonlijke beweegplan uit. Dit kan van alles zijn: wandelen, fietsen, zwemmen, fitness, nordic walking, maar ook een begeleid beweegprogramma bij de fysiotherapeut.
- Gedurende de BeweegKuur krijgt de deelnemer begeleiding en coaching van een leefstijladviseur. Meestal duurt dit een jaar.
- De deelnemer blijft de leefstijladviseur ook na dit jaar zien, zodat het thema ‘beweging’ op de agenda blijft staan.
VWS is van plan de Beweegkuur op te nemen in de basiszorgverzekering als blijkt dat het effectief is.
Wie betaalt de BeweegKuur?
De deelnemer betaalt uiteindelijk zelf de kosten van de sportschool, beweeggroep of sportvereniging. De kosten van de startfase, waarin de deelnemer onder deskundige begeleiding sport, worden in veel gevallen vergoed.
Op de website www.beweegkuur.nl kunt u meer nuttige informatie vinden en zich ook aanmelden voor de nieuwsbrief, zodat u op de hoogte blijft van dit project.
